Naast vertaler, schrijver en meedenker ben ik ook geek. De combinatie van deze persoonlijkheden is best lastig want ze zitten elkaar soms danig in de weg. De schrijver wil een mooi omschreven idee, de meedenker wil aan het verzoek van de klant voldoen en een kort en bondig handvat bieden. De vertaler vertaalt efficiënt binnen deadline waar de schrijver een naar eigen mening erbarmelijk slecht geschreven origineel ziet en de meedenker het idee achter de tekst wil verbeteren.

Geen bestaansreden

En de geek zit alledrie in de weg. Want de geek ziet een toekomst waar voor de vertaler, de schrijver en de meedenker geen bestaansreden meer is.

Honend gelach

Zo klikte ik onlangs op een re-tweet knop onder een stukje op deze site. Zonder erbij na te denken klikte ik op ‘OK’ in de volgende dialoog. Tot mijn verbazing verscheen de tweet in het Engels in mijn time line op twitter. Toegegeven het was een beetje krom Engels dus de vertaler en de schrijver in mij lachte honend. Hier een voorbeeld:

Origineel: RT @Contentgirls Er was eens een iPhone en er waren hoesjes… | Contentgirls http://bit.ly/cm33ks

Vertaling: RT @Contentgirls There was once an iPhone and there were pockets … | Content Girls http://bit.ly/cm33ks

Toch zag de meedenker in eerste instantie donkere wolken aan de horizon. Want zo slecht was de vertaling ook weer niet. De zin van de zin kwam eigenlijk best over, zo dacht de meedenker. Zeker als je bedenkt dat het Internet globaal is en dat er velen zijn die met hybride Engels – een soort Internet Esperanto – het web betreden en het dus in veel gevallen puur om de basis functie van taal gaat: het overbrengen van informatie.

Waarschuwing

De meedenker waarschuwde de honend lachenden en vertaler, schrijver en meedenker gingen om de tafel zitten. Ze schakelden de geek in als een soort externe advies commissie en ze poneerden een stelling:

“Software gaat straks net zo intelligent met taal om als wij.”

Na een verhit debat kwam de conclusie:

“Nee,” riepen de vertaler, de schrijver en de meedenker. “Onmogelijk! Het menselijk brein is veel beter in het creatief omgaan met de raakvlakken tussen de verschillende disciplines en het zoeken naar nuance.”

Vergadering naar mijn hart

De vergadering werd met een zucht van verlichting gesloten. Kort, bondig en besluitvaardig: een vergadering naar mijn hart. Een verslag ging naar de externe advies commissie en de zaak was afgedaan.

Ontsteltenis

Groot was dan ook de ontsteltenis toen de adviescommissie met een wat meer genuanceerde visie terug kwam. Vooral de meedenker, eerst twijfelaar daarna fervent voorstander van de conclusie, was gekrenkt. Hij werd immers geroemd om zijn brede inzichten en gevarieerde invalshoeken. Had hij iets gemist? ‘Out of the box’ denken was immers zijn metier!

kunstmatig intelligent

De geek vond dat er ruimte was voor vrees, zo zei het wederrapport. Algoritmen worden steeds slimmer en de computers die die algoritmen uitvoeren worden steeds sneller en vooral efficiënter in het uitvoeren van die algoritmen. Opslagruimte wordt steeds goedkoper. Dit zorgt voor het wereldwijd aanleggen van enorme voorraden informatie. Data. De combinatie van snelheid, slimme algoritmen en het leggen van relaties tussen enorme hoeveelheden informatie begint een systeem te creëren dat steeds meer begint te lijken op een intelligent systeem.

altijd slecht

Een paar jaar geleden was een vertaling gemaakt door software altijd slecht. Nu is dat lang niet altijd meer zo: er is dus groei. De software leert. Het slaat fouten, aangegeven door de menselijke massa, op en het systeem leert nuances herkennen.

steeds beter

Langzaam ontstaat een database van menselijke vertalingen die aan de hand van context (vorige en volgende zinnen) de statistisch beste oplossing voortbrengt. Een combinatie van statistiek, kansberekening en contextueel zoeken levert steeds betere vertalingen op. En dan is de echte AI nog niet eens uitgevonden, althans niet in een commercieel bruikbare vorm.

denkende software

Want als straks de kwantum computer werkelijk astronomische hoeveelheden data kan analyseren en verbanden daartussen kan leggen én de mens leert de werking van het brein kennen dan is het hek van de dam. Aan beide wordt gewerkt. De geek zegt in zijn adviesrapport dan ook dat het slechts een kwestie van tijd is tot denkende sofware realiteit is.

pensioen

“Zo’n vaart zal dat niet lopen,” zeggen de vertaler, de schrijver en de meedenker in koor. “We halen ons pensioen nog wel!”

De geek pakt zijn telefoon en opent zijn agenda app. Hij tikt in:
“Adviesgesprek omscholing met vertaler, schrijver en meedenker.”
“Datum?” vraagt de telefoon.
“Nabije toekomst,” tikt de geek.
“Wilt u een alarmsignaal?” vraagt de telefoon.
“Ja,” tikt de geek en hij sluit tijdelijk het dossier vertaler, schrijver en meedenker.


Geschreven door