Als je even niet weet wat je moet posten, maar toch graag iets van je wilt laten horen: zogenaamd diepzinnige tegeltjeswijsheden bieden uitkomst. Een moeilijk uit te roeien soort digitaal onkruid.

Ik ben niet tegen ‘inspirational quotes’ an sich, laat dat duidelijk zijn. Je kunt me ‘s nachts wakker maken voor een spitsvondige Mark Twain (‘The man who does not read has no advantage over the man who cannot read’) of geestige Voltaire (‘The secret of being a bore is to tell everything’). Ook modernere hersenspinsels kunnen mooie inzichten geven, zoals ‘You are not controlling the storm and you are not lost in it. You are the storm’ (Sam Harris) of ‘Vaak moet er iets gebeuren voordat er iets gebeurt’ (Johan Cruijff). Het gaat mij dus niet om tegeltjes die worden toegeschreven aan grote denkers, maar juist om de anonieme. Quotejes die zo open deur zijn, dat niemand zijn naam er officieel aan durft te verbinden. Quotejes ook, die vaak in een huis- tuin- en keukenlettertype op één of ander idyllisch plaatje zijn geplakt. Ze klinken op het eerste gehoor diepzinnig, maar blijken al na de tweede lezing volkomen hol. En het internet stikt ervan.

Letterlijke no-brainers

Het zijn uitspraken zonder enige vorm van inhoud of inzicht. Sterker nog: vaak behelzen deze letterlijke no-brainers een soort recept voor succes. Een levensles die, als je ‘m op de juiste wijze toepast, al je dromen laat uitkomen. Dat klinkt te mooi om waar te zijn en dat is het natuurlijk ook. Toch is er de laatste jaren op sociale media een wildgroei aan dit soort tekstjes ontstaan. Facebook, Twitter, Instagram, Pinterest, WhatsApp, overal kom je ze gevraagd en ongevraagd tegen.

Het leven is een golf

lifeisawaveNeem nou deze: Life’s a wave. Catch it. Plaatje van de branding erbij en klaar is Kees. Het leven is een golf. Pak ‘m. Juist ja. Iedereen moet dus per se het water in, op een surfplank gaan staan en dan op de golf meeliften; iets dat je niet langer dan een paar seconden kunt volhouden. Als je geluk hebt. Het leven is iets wat je kunt pakken, blijkbaar, of waar je bovenop kunt staan. Hoe, wanneer, waarmee, dat wordt er helaas niet bij verteld. Laat staan wat je moet doen als er toevallig geen golf (of zee) in de buurt is. Of als je niet kunt zwemmen.

lifeisarainbowOf deze: Everyone wants happiness. No one wants pain. But you can’t have a rainbow, without a little rain. Het rijmt, dus moet het wel waar zijn. Er verschijnt geen regenboog zonder regen. Tja, daar valt weinig tegenin te brengen, maar er zit natuurlijk iets diepers in verborgen. Zou je denken. Ze gaan er in elk geval gemakshalve van uit dat regen iets negatiefs is, een symbool voor ‘pain’ uit de tweede zin. De regenboog staat gelijk aan ‘happiness’. Kortom: geluk is niet mogelijk zonder pijn. Hoe dat allemaal precies zit, mogen we zelf uitvogelen.

stayinlovebychoiceDe ergste die ik tot nu toe ben tegengekomen: We fall in love by chance, we stay in love by choice. Dat we per ongeluk verliefd worden, daar kan ik inkomen. We worden er eigenlijk zonder uitzondering door overvallen. Maar dat het een keuze is om verliefd te blijven? De zes vaakst gesproken woorden bij het beëindigen van een relatie: Ik, hou, niet, meer, van, je. Verliefdheid is een behoorlijk grillige emotie, en komt soms net zo snel als ze gaat. Je hebt daar zelf niets in te kiezen.

En zo zijn er nog talloze. Sometimes the right path is not the easiest one. Think positive and positive things will happen. When you lose something, it just means you deserve better. Until you are broken, you don’t know what you’re made of. Allemaal anoniem, allemaal psychologie van de koude grond en zeer discutabel. Alsof één zo’n wijsheidje altijd, overal en in alle situaties opgaat. Het is de simpelheid van ze die me zo tegenstaat.

Catch phrase

Dat deze tegeltjes bestaan is nog tot daar aan toe, maar wie zijn de mensen die deze oppervlakkige kermisfilosofie over hun vriendenkring uitstrooien? Waar is het misgegaan dat ze waarde hechten aan dit soort geneuzel? En waarom moeten ze deze boodschappen als missionarissen met iedereen delen? Misschien is het de schuld van reclame. We worden anno 2016 doodgegooid met televisiereclame, pop-ups, niet van echte krantenartikelen te onderscheiden advertenties. Filmpjes op YouTube worden er geregeld voor onderbroken, nog afgezien van alle reclameborden in de openbare ruimte. En reclame is geen reclame zonder catch phrase (ook wel tagline genoemd); een loze kreet die je moet aansporen tot consumeren. Teun van de Keuken is al maanden bezig ze één voor één te ontkrachten in zijn column in de Volkskrant.

Een gevoel overbrengen

We leven in een wereld waar taglines overal onze aandacht opeisen. Just do it. Think different. Better work, better life. Het mooiste gewicht is evenwicht. Ik ben toch niet gek. Steeds verrassend, altijd voordelig. Daar zeg ik hallo tegen. Een aandeel in elkaar. Kammetaaiaajippiejippiejee. Het is één groot gebakken lucht-festival. Bedacht door reclamejongens die het altijd graag hebben over een ‘gevoel overbrengen’, maar nooit over de inhoud. Misschien dat het gros van de ‘inspirational quotes’ daarom zo bedroevend leeg is. Stuk voor stuk bedacht door mensen die door onze huidige media- en reclamecratie zijn opgevoed en/of er onbewust door zijn beïnvloed.


Geschreven door