Cameron die een pornofilter installeert over het internet van Groot Brittannië. Obama die met zijn PRISM jouw en mijn e-mail leest als een baas. De CU die ook in Nederland de kinderen wil beschermen tegen ouders die te lui zijn om dat zelf te doen. SOPA, PIPPA, ACTA en alle ander evil afkortingen die elkaar in rap tempo opvolgen.

De vrijheid  die we online hebben, de privacy die we willen kunnen genieten, ze staan continu onder druk. Er woedt een oorlog en op de een of andere manier zijn jij en ik erbij betrokken.

Het is al even gaande en het is je vast al opgevallen: de gevestigde orde staat onder druk. Het internet speelt daar een bijzonder grote rol in. Natuurlijk doet het internet zelf niets. Maar het stelt ons in staat snel en gemakkelijk bakken met informatie met elkaar te delen.

Zenuwachtige politici

Voor de politiek is dit snel bewegende medium doodeng. Elke dag je krantje lezen is niet meer voldoende. Voordat nieuws de krant haal.t is het op Twitter alweer oud. Sterker nog, uit recent onderzoek blijkt dat wij ons nieuws in steeds grotere mate online halen en steeds minder uit traditionele nieuwsbronnen.

Het web heeft de afgelopen jaren meerdere malen bewezen een facilitator en katalysator te zijn voor grote maatschappelijke veranderingen. In Egypte, in Iran, rond SOPA en PIPPA en op vele andere momenten. Zowel positief als negatief overigens.

Zenuwachtige commercie

piracy-vs-theftMaar niet alleen de politiek zit in haar maag met het web. De multinationals en grote corporaties hebben ook geen idee van wat hen overkomt. Sure, ze hebben inmiddels een website en doen aan fantasmische contentstrategie. Maar voor veel pre-internet bedrijven staan de cash cows  die hun business modellen zijn, ernstig onder druk.

We kopen (bijna) geen cd’s meer met 28 liedjes die we níet willen horen, voor de twee die we wél willen horen. We willen onze e-Boeken ook gewoon uit kunnen lenen aan anderen. We versturen steeds minder post aan elkaar en we vinden dat we de films die we in eigendom hebben mogen delen met wie we willen.

Times, they are a changin’…… and fast! In plaats van een bak aan nieuwe verdienmodellen en een open kraan aan nieuwe ideeën over de wereld en hun plek erin te omarmen, proberen de meeste bedrijven krampachtig vast te houden aan de status quo. Waar niet goedschiks, dan kwaadschiks – als de cash cow maar blijft uitbetalen. Dat dit eindig is, ziet zelfs Stevie Wonder. Maar ze doen in elk geval wel hun best.

Waar ze samenkomen

Politici en commercie hebben een belangrijke relatie met elkaar. Een relatie die vooral belangrijk is om te kennen – voor ons. U hebt vast wel eens gehoord van de ‘golden rule’: whoever has the gold, makes the rules. Door bakken met lobbyisten naar Den Haag, Europa, Washington te sturen hopen de grote jongens politici voor hun commerciële karretje te spannen. Dat doen ze wanneer ze ermee wegkomen met mooie cadeaus en uitjes. En zij die niet de Kerstman spelen, ‘ruilen’ informatie.

Want daar hebben politici altijd te weinig van. Een gemiddeld politicus van enige bekendheid moet op élke vraag een antwoord kunnen geven. Dat vinden ze in elk geval zelf. En wij ook wel een beetje. Maar een gemiddeld politicus is maar een mens en kan geen expert zijn op elk gebied. Voor veel informatie zijn ze dus afhankelijk van anderen. En dat is wat lobbyisten dan ook de hele dag doen: politici voeden met informatie.

Wat voor informatie? Die informatie die hen goed uitkomt maar níet die informatie die hen benadeelt. Het is aan de politicus in kwestie om de juiste informatie en de feitelijke informatie eruit te pikken. Met als bijkomende handicap dat de partijen die wel belang hebben bij de volledige waarheid de poen (the gold) niet hebben om een bak aan lobbyisten fulltime aan de slag te hebben. Ga er maar aanstaan.

Een lang verhaal, I know. Fijn dat je er nog bent.

Laat ik mijn punt wat korter maken: het belangenspel pakt uit in jouw nadeel. Grote bedrijven willen de vrijheid op internet beperken om aan die beperkingen geld te verdienen (oude verdienmodellen een-op-een overzetten naar online) en politici worden gevoed met de agenda van die grote bedrijven, over een medium waar ze al licht zenuwachtig van worden en waarvan hun kennis beperkt is.

Lol wut?

Wat heeft dat alles met die pornofilter of die andere zaken te maken?

Die filter is een vileine stap in een nog vileiner spelletje. De beperking van vrijheden gaat – ik zet mijn aluhoedje nu op, maar hij staat me goed – via een vast stramien. Het recept is als volgt:

Start met iets te beperken waar eigenlijk niemand met goed fatsoen iets tegenin kan brengen: porno in dit geval.  Gebruik daarbij een argument dat iedereen wel een beetje raakt: de bescherming van de jeugd in dit geval. Geef het een naam die protest lastig maakt, maar de lading eigenlijk niet dekt: het filter in Engeland zal niet alleen porno blokkeren, maar ook esoterisch materiaal en bijvoorbeeld informatie over torrents.

Het publiek zal een beetje morren – maar niet te hard…het gaat om porno, en onze kinderen en dingen – de aluhoedjes zullen uit hun plaat gaan, maar de teerling is geworpen. Bij een volgende inperking van de vrijheid – waar mogelijk langs hetzelfde stramien – is het gemor al minder en kan een meer vergaande maatregel met meer gemak worden geïntroduceerd. Bij de vierde of vijfde keer, haalt de verandering het nieuws niet eens meer. Te saai. Te gewoontjes. Geen interesse.

Waarom moet je je wel druk maken over porno?

Het woord van de dag is censuur: wanneer een overheid voor jou bepaalt wat je wel en niet mag zien – zonder tussenkomst van een rechter ook nog – dan heet dat censuur. En censuur – beste lezer die het zo lang met mij volhoudt – is de eerste stap op weg naar een totalitaire staat. Ja ja, mijn gevoel voor drama is goed ontwikkeld. Maar vergeet niet dat een totalitaire staat zelden in één dag ontstaat. Men ging niet slapen in totale democratie en werd wakker zonder enige vrijheid. Er waren stappen voordat het zo ver was. Kleine, relevante stappen. Momenten waarop niemand iets zei, niemand van zich liet horen en teveel mensen het lieten gaan. Een totalitaire staat is het einde van een proces, niet het begin ervan.

Een vrij internet moet je willen

Natuurlijk moet het internet geen plek worden waar álles mag. Maar met het wetboek in de hand kan er prima voor gezorgd worden dat het dat niet is. Het is onnodig én onwenselijk meer beperkingen online te hebben dan offline. Het is onnodig en onwenselijk minder privacy te hebben online dan offline. Het internet is bijzonder niet in z’n potentie om kwaad te doen of faciliteren, maar juist in z’n potentie om goed te doen en te faciliteren.

Het internet stelt ons in staat te delen met elkaar. Iets waar we – blijkt ook dóór dat web – veel meer behoefte aan hebben dan we ooit gedacht hadden. We delen online informatie met elkaar en wanneer we dat doen, is die informatie verdubbeld.

Dat is anders dan bij het delen van bijvoorbeeld een appel: als ik die met je deel, hebben we elk de helft. Maar als ik informatie met je deel, hebben we beide diezelfde informatie en dus hebben we het verdubbeld. Dat is een winst van 100% elke keer we informatie delen. Een business model waar ik graag achter ga staan met winst voor de gewone man en vrouw.

Vrijheid is voorwaardelijk

Wie zich dagelijks op het web begeeft, wie de tijd neemt de wegen van het www uitgebreid te bewandelen, realiseert zich algauw dat de vrijheid die er heerst, voorwaardelijk is voor de creativiteit en intelligentie die het oplevert. Het internet brengt ideeën bij elkaar, is de broedplaats voor oplossingen voor oude problemen en haalt zowel het allerbeste als het allerslechtste in mensen naar boven.

Tegen dat laatste moeten we absoluut – met het wetboek in de hand – optreden. Maar nooit – ik herhaal – nóóit ten koste van wat het ons brengt en wat het aan goeds uit ons haalt. De menselijke geest opereert het meest optimaal in vrijheid, dat weten we allang, daarom vechten we ervoor en zijn er zovelen bereid voor te sterven.

Ik vraag je dan ook de porno te vergeten en de vrijheid te onthouden. Laat onze overheid en anderen ons niet dat afnemen wat ons voor het eerst sinds lange tijd bij elkaar brengt en ons uit de hokjes haalt waar we ongewild soms in leven.

Het internet is van jou en mij en niet van commercie of instituties. Ik laat me deze nieuwe wereld, vol kansen, mogelijkheden en vrijheid niet zonder slag of stoot afnemen. Daarvoor is het mij veel teveel waard.


Geschreven door