Lang leve het sociale web: Google Glass is pas over krap een jaar te koop, maar iedereen die online niet onder een steen heeft gezeten, heeft er nu al een mening over.

Naast dat alle technische details, mogelijkheden en onmogelijkheden uitvoerig besproken worden, is er ook veel aandacht voor het sociale aspect. Hoe gaan we om met mensen die voortdurend met een camera op hun hoofd lopen? Ofwel, hoe zit het met de Google Glass etiquette?

‘Je bent gek’

Het is opvallend: we plakken een apparaat op ons hoofd waarmee ons gedrag verandert en we eventueel hinderlijk kunnen zijn voor anderen en om daar dan weer mee om te gaan, plakken we er een etiquette tegenaan… In plaats van dat we regelmatig naar beneden kijken om te zien wat onze smartphone te melden heeft, kijken we nu weer vooruit en maken ondertussen hoofdbewegingen om onze mail door te nemen of roepen we ineens “OK, Glass…”. Wat zouden onze voorouders hier nu van zeggen? We scheppen op over onze technologische vooruitgang, maar lijken er op sociaal gebied soms op achteruit te gaan. Ik zie mijn over-over-over-overgrootmoeder al een ‘je bent gek’ gebaar maken omdat ik spastisch mijn online image in stand probeer te houden…

Etiquette genoeg?

Voor zover ik weet heeft niemand het woord ‘etiquette’ nog ter discussie gesteld. Het woord ‘etiquette’ is een prima benaming voor wat we proberen te doen, namelijk “rekening houden met de gevoelens van anderen en met de gebruiken in een samenleving, in alle situaties waarin mensen met elkaar omgaan.” (Wikipedia). Ik vraag me alleen af, gaat de uitdaging van Google Glass in de sociale omgang niet verder dan etiquette alleen? Hoe gaat een etiquette ervoor zorgen dat mijn privacy zowel online als offline ook gewaarborgd blijft?

Nut van etiquetteregels

Etiquetteregels kunnen opgesteld worden om praktische redenen (geen geknoei aan tafel) of om machtsverhoudingen tijdelijk glad te strijken (geen acute oorlog). Waarom wordt er nu online zoveel over etiquetteregels gepraat met betrekking tot Google Glass? Net zoals sommige stammen/mensen het nog steeds niet fijn vinden om überhaupt gefotografeerd te worden (daarmee zou hun ziel gestolen worden), vinden wij het ook niet fijn om voortdurend gefilmd en/of gefotografeerd te worden. Uit angst dat onze ‘online ziel’ gestolen zal worden, zeg maar. Waar komt dat filmpje terecht? Wie zal mij herkennen? Wanneer kan ik anoniem ergens zijn? Met andere woorden, die Google Glass etiquetteregels worden vooral belangrijk gevonden om de machtsverhoudingen glad te strijken. De etiquetteregels zouden er bijvoorbeeld voor moeten zorgen dat Google Glass niet overal gedragen mag worden, zeker niet wanneer niet-dragers aangeven zich er niet op hun gemak bij te voelen – aldus The Atlantic Wire.

Angst vs. vertrouwen

Die angst dat anderen met foto’s en video’s van jou aan de haal kunnen gaan, neem je niet weg met etiquetteregels. Die angst komt door een gebrek aan vertrouwen in elkaar. Ja, dit gaat een wat zweverige kant op, maar denk er eens over na: wij hebben een omgeving gecreëerd waarin een ander jouw (sociale) leven kan schaden met behulp van een apparaatje op zijn/haar hoofd. Eigenlijk een beetje raar, toch? Een waarschijnlijk gevolg is dat mensen zich meer wantrouwend naar elkaar gaan opstellen en gedragen. Zoals therapeut Ramo de Boer schrijft:

“Als ik niet vertrouw dan is de bevestiging van mijn wantrouwen ook precies wat mij eerder zal opvallen – ook wel bekend als de zelfvervullende voorspelling.”

Met andere woorden, mensen zijn bang dat anderen hen ongemerkt fotograferen/filmen en wantrouwen dus Google Glass-dragers. Deze sociale gevolgen van Google Glass vormen dan ook voer voor sociologen en antropologen: hoe gaan we om met het gebrek aan privacy door al deze verdekt opgestelde camera’s? Wat film je en zet je online en wat niet?

Koeien vs. mensen

Natuurlijk, toen de eerste trein ging rijden waren veel mensen ervan overtuigd dat de koeien in de wei langs het spoor geen melk meer zouden geven van de schrik. Die mensen waren bang, hadden geen vertrouwen in de nieuwe uitvinding en kregen ongelijk. Ik weet zeker dat we er met Google Glass ook wel uitkomen. Maar dit keer staan er geen koeien op het spel, maar andere mensen. Daarbij, bij serieuzere onrustsituaties is er al gebleken dat online onrust  soms van een mug een olifant maakt. Wie weet zijn we straks wel hartstikke braaf en ‘sociaal’ (in plaats van asociaal) wanneer we massaal met een Google Glass rondlopen. Het vergt dus meer dan een etiquette alleen, het vergt veel vertrouwen in elkaar, om Google Glass op te nemen in ons sociale bestaan.

Wat vind jij?


Geschreven door