Een mobieltje met duurzaam gewonnen grondstoffen, waarvoor de arbeiders een fatsoenlijk loon krijgen? Dat bestaat niet. Nog niet. Want er zijn organisaties die stappen in de goede richting zetten. Vijf redenen waarom dat nodig is.

Pak hem er maar eens bij: je smartphone. Mooi is ‘ie, hè? Je kunt vast niet meer zonder. Maar weet je ook hoe hij gemaakt is? “Niemand begrijpt écht hoe mobieltjes geproduceerd worden”, aldus Bas van Abel. Hij is oprichter en CEO van de social enterprise Fairphone, die onlangs crowdfunding startte voor ’s werelds eerste eerlijke(re) smartphone. “En als je niet weet hoe iets in elkaar zit, kun je het ook niet veranderen”, zegt hij. Ook organisaties als makeITfair maken zich hard voor duurzame en eerlijke elektronica. Vijf redenen waarom verandering nodig is:

1. Bloederige burgeroorlog

Veel grondstoffen in onze mobieltjes, laptops en computers komen uit Oost-Congo, dat al jaren gebukt gaat onder gewapende conflicten. Rebellen en het leger vechten om dit gebied dat rijk is aan kostbare mineralen. Met naar schatting een paar miljoen doden en honderdduizenden verkrachte vrouwen tot gevolg. Vaak worden de mijnen beheerd door krijgsheren die de opbrengsten gebruiken voor wapens en zelfverrijking. Fairphone haalt tin daarentegen uit een conflictvrije Congolese tinmijn van het Conflict-Free Tin Initiative.

2. Kinderen in mijnen

De arbeidsomstandigheden in de vaak illegale mijnen zijn erbarmelijk. De mijnwerkers krijgen meestal nauwelijks betaald en wagen soms zelfs hun leven in de hoop hun slag te slaan. Ook werken er vele kinderen vaak dagenlang onder de grond. Door de mijnen veiliger te maken en een betere prijs te betalen voor de grondstoffen hoopt Fairphone dat ook de slechte arbeidsomstandigheden en kinderarbeid zullen verdwijnen.

3. Uitgebuite fabrieksarbeiders

De verhalen over uitgebuite werknemers in Chinese smartphonefabrieken zijn bekend: te lage lonen, 60-urige werkweken zonder vrije dag en ontbrekende veiligheidsmaatregelen. De telefoons van Fairphone worden gemaakt in een fabriek in China waar een speciaal opgericht fonds verzekert dat de arbeiders een fatsoenlijk loon ontvangen.

4. Gedumpte elektronica

Niet alleen is de winning van onder meer tin slecht voor het milieu, ook worden miljoenen tonnen afgedankte elektronische spullen gedumpt in Azië en Afrika. We noemen dit ook wel ‘e-waste’. Vaak bevat dit giftige stoffen die op stortplaatsen in de bodem lekken. Met alle nadelige gevolgen voor de lokale bevolking van dien. Zeker ook gezien de schaarste van de grondstoffen is het belangrijk dat we onze elektronica niet dumpen. De Fairphone houdt daar rekening mee. Deze mobiel is makkelijker te repareren en recyclen dan gangbare smartphones.

 

8455870718_2381d22ef0_c

5. Omdat we moeten kunnen kiezen

“Wie consumeert, bedrijft politiek”, aldus Van Abel. “Maar dan moet je wel kunnen kiezen voor een eerlijk product. Met Fairphone wil ik die keus bieden en tegelijk de lat in de sector hoger leggen. Wie deze telefoon koopt, sluit zich aan bij een beweging die productieprocessen echt kan veranderen.” Fairphone pretendeert overigens niet alle problemen in één klap op te lossen en meteen 100 procent eerlijk te zijn. Wel willen de makers de productie stap voor stap transparanter maken en een deel van de winst gebruiken voor toekomstige verbeteringen. En dat zijn in elk geval stappen in de goede richting.

Zouden jullie een eerlijke telefoon kopen?

(Afbeeldingen: Fairphone)

 


Geschreven door