Smartphoneverslaving is tegenwoordig geen raar verschijnsel meer. Verslaafden zijn vooral erg sneu en zwak volgens velen. Of spelen bedrijven achter de apps hierin misschien wel een hele grote rol? Spoiler alert: ja.

“Leg die telefoon nou eens weg!”, “Ben je nou eens klaar met je internetvrienden?”. Esther maakt dit soort kreten regelmatig mee, schreef ze hier onlangs. Een smartphoneverslaving past helemaal in deze tijd. En die kan serieuze fysieke problemen opleveren, waardoor ik mijn werk misschien niet meer kan doen. Eigenlijk wel een goede reden om een arbeidsongeschiktheidsverzekering af te sluiten.

Hoe is het zo gekomen?

Ja, goeie vraag. Een betere is: hoe heeft het zo vér kunnen komen? Om de paar minuten checken of er alweer iets is binnengekomen: een bericht op Whatsapp, een melding van een andere app die mijn aandacht nodig heeft, ik lijk overal blij mee. Tegelijkertijd is het vermoeiend dat dat apparaat telkens mijn aandacht afleidt en zoveel tijd opsnoept. En er zitten al zo weinig uren in een dag! Ben ik nou zo’n zwakkeling zonder discipline of is er meer aan de hand?

Het zijn de apps!

De apps op je smartphone blijken de kwaaddoeners. Huh, maar apps zijn toch niet meer dan onschuldige programmaatjes op je telefoon? Ha, dat dácht je dus, maar veel van die apps zijn eigenlijk wolven in schaapskleren. En Facebook is daar immer een goed voorbeeld van. Alles, maar dan ook echt alles is erop gericht om jou zo vaak mogelijk te laten inloggen en zo lang mogelijk in de app te houden. Denk bijvoorbeeld aan de vele meldingen die je voor van alles ontvangt en de hoeveelheid berichten waar geen eind aan lijkt te komen: de ‘infinite scroll‘.

Waarom doet Facebook dat? Omdat je dan advertenties ziet en erop klikt, en omdat je dan meer verbinding voelt en misschien wel meer gegevens over jezelf invult die Facebook weer kan gebruiken voor advertenties. Facebook is in it for the money, niet om ons nou zo’n groot plezier te doen. Het is begrijpelijk dat we dat soms vergeten, als we ons er überhaupt al bewust van zijn. Want je wordt er toch blij van als je weer op de hoogte bent van het wel en wee (vooral het wel) van je vrienden en familie? Dan is het makkelijk om te vergeten wat de schaduwzijde is. Facebook is uiteraard niet de enige die dit spel speelt.

Ook Pokémon GO doet het

En daar was dit voorjaar ineens het spel Pokémon GO. Met deze app vang je Pokémon-figuren terwijl je met je smartphone rondloopt. Heel veel jongeren gingen ineens de straat op voor lange wandelingen. Kijkduin had nog nooit zoveel bezoekers gehad. Weliswaar liepen ze met hun neus in hun scherm, maar toch. Heel Nederland blij met de beweging die deze jonge mensen ineens kregen en wat fantastisch dat een simpel spelletje dat weet te bereiken. Hoera! Ik vond dat ik dat spel ook moest uitproberen, want ik wilde snappen hoe het werkte en waarom het zoveel teweegbracht.

Inmiddels is de hype voorbij (is het de lagere buitentemperatuur?), maar heb ik nog steeds die app op mijn smartphone staan. Waarom? Omdat ik mijn collectie Pokémon-figuren compleet wil maken! Voor de rest vind ik er niet veel aan, die gyms en de gevechten, maar het vangen van Pokémons die ik nog niet had, daar doe ik het voor. Ik heb er momenteel 81 van de 149, dus ik ben er nog lang niet. En elke keer zet ik die app weer aan tijdens het lopen en fietsen (gevaarlijk!) in de hoop dat ik weer een nieuwe vind. Rationeel weet ik dat het echt helemaal nergens op slaat, dat het mij in geen enkel opzicht verder helpt in mijn leven. Maar ook Pokémon GO is er dus net als Facebook in geslaagd om verslavingselementen in de app te bouwen waardoor ik telkens weer terugkom. Knap! Frustrerend knap.

Klaar nu

Maar het is nu echt tijd om hier iets aan te doen. Het kan zo niet meer, vind ik. Ik ben geen zwakkeling en ik kan heel goed streng zijn voor mezelf als het moet! En het moet, want ik realiseer me nu dat het spel Pokémon GO nog eindeloos door zal gaan en het nergens op gebaseerd is dat ik die collectie Pokémon-figuren compleet móét hebben. Dus ga ik nu, tijdens het schrijven van deze blog, de app compleet van mijn telefoon afgooien. (…) Onderstaande screenshots als bewijs: ik heb het gedaan!

2016-10-28-12-22-26 2016-10-28-12-32-12

Het voelt als een gemis en een opluchting tegelijk! Maar ik weet dat het goed is zo. Welke verslavende app volgt?

Wil je meer weten over hoe ons brein functioneert en hoe bedrijven daarop inspelen met hun sites en apps? Kijk dan hieronder de aflevering van Tegenlicht: “What makes you click”.

Geschreven door: Natalie Hensen


8.398 keer gelezen Geschreven door