Een woord als glasvezelnetspionage doet het goed bij een potje Scrabble, maar het is ook de nieuwste troef van de AIVD. Omdat dit grondrechten als privacy schendt, mag het dus nog niet. Waarom wil een onafhankelijke commissie de wet hierop toch actualiseren?  

Stelt u voor: u rijdt door rood en een agent deelt een bekeuring uit. Om daar onder uit te komen, is het verweer: “De wet tegen roodrijders is niet actueel meer.” Zou deze overheidsdienaar u dan met zo´n antwoord laten gaan? Nee, natuurlijk niet. Toch kan een overheid de wet wel herschrijven en creatief actualiseren, zelfs wanneer dat een grondrecht als privacy aantast. Tenminste daar lijkt het op als een onafhankelijke commissie volhoudt de AIVD los te laten op ons kabel- en glasvezelnetwerk. Ook al schrijft zij maart 2014 dat ze soms over het randje opereren.glasvezelnetspionage3

CTIVD

Al langer pleit de onafhankelijke Commissie Toezicht Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (CTIVD) er voor het kabel- en glasvezelnet toegankelijk te maken voor ‘Sectie Stiekem’. Volgens dit instituut vindt ons leven daar plaats, dus moeten wij ook daar worden bekeken. “Onze communicatie is de laatste jaren sterk veranderd. Vroeger verliep de communicatie veelal in briefvorm. Door de opkomst van ICT heeft communicatie niet alleen nieuwe vormen aangenomen, maar verloopt het ook via kabels en via de ether”, aldus hun rapportage. Maar betekent zo’n communicatierevolutie automatisch dat alle deuren voor inlichtingendiensten open moeten?

Wetten kneden

Dat een onafhankelijk commissie internetvrijheid wil inperken, is opmerkelijk na alle onthullingen rondom het NSA-schandaal. Volgens klokkenluider Edward Snowden is dit dan ook allemaal een groot complot om wetten te kneden naar de zin van de NSA. Amerikanen strooien ons in zijn lezing zand in de ogen, zodat ze naar hartenlust kunnen hacken en spioneren. “Juristen van de NSA werken erg hard om mazen in de wet te vinden. Alle moeite om deze vaak vage wetten te herdefinieren doen ze om protest en de wet te omzeilen”, schrijft hij naar aanleiding van vragen uit het Europese Parlement.

Tates’ gat

Voor de internationale veiligheid zijn de pogingen van de NSA vrij zinloos. Naast dat massale internetobservacties van inlichtingendienste een inbreuk zijn op onze privacy, garanderen ze lang geen terrorismebestrijding. Tates bewijst immers dat je terreur ook kunt verzinnen in een opwelling, als hij op het koningshuis inrijdt. Had de AIVD geweten via zijn gsm-camera of hij zijn gat links- of rechtsom afveegt, had zij hem nog niet kunnen stoppen. Het is ook een nogal dwaas standpunt dat zoektermen naar wapens of boze uitspraken op internetfora terroristisch gedrag kunnen voorspellen. glasvezelnetspionage4

Digitaal hart- en vaatstelsel

Desondanks is onze maatschappij volgens de CTIVD een stukje veiliger als AIVD legaal op ons glasvezel kan spioneren. Social media en internet zijn namelijk het ‘hart en vaatstelsel’ van onze maatschappij geworden. “De privacy van de burgers blijkt keer op keer kwetsbaar vanwege het openbare karakter van het internet dat gebruik maakt van deze digitale infrastructuur.” Dus niet de bekende terroristen, maar cybercriminelen en digitale spionnen van andere landen bedreigen ons. Dat beeld wordt overigens ook onderschreven door virus-expert Mikko Hypponen.

Argusogen

Vooruitlopend op de vraag dat de AIVD op ons kabel- en glasvezelnet mag komen, bestelde de dienst najaar 2013 al Argo II van Israel. Dat is een nieuw programma dat grootschalig internetverkeer kan opzuigen en verwerken. Zij betaalde maar liefst 17 miljoen zonder dat ze officieel groen licht kregen voor deze aankoop. Riskant, zeker omdat veel politieke partijen door het NSA-trauma huiverig zijn voor mass-surveillance. Niet alleen de bekende linkse kliek GroenLinks en SP, maar zelfs regerend partij VVD is tegen deze digitale sleepnetten.

Minder spannend

Die argwaan is door de bril van een politicus erg logisch. Wie wil nou dat een gesloten organisatie inbreekt in de huiskamer van de kiezer? Ondanks dat een AIVD misschien de intentie niet heeft om zo diep in te breken. Als zij wel die macht krijgen, dan mag daar tegen worden geprotesteerd. Toch hoeft een politieke volmacht nog niet te betekenen dat de AIVD ongeremd alles gaat opzuigen. Al is dat wel een populaire gedachtegang bij complotfreaks.

Spionerende milities

glasvezelnetspionage2De werkelijkheid is minder spannend doemdenkers graag willen geloven. Het zogenaamde grote boze oog is  namelijk gebonden aan een hele ambtelijke molen. Boven dit oog is een ander kijkorgaan, namelijk een netwerk van commissies dat de koers van inlichtingendiensten steeds meer bepaalt. Net als gewone ministeries komt ook de Algemene Rekenkamer er aan te pas. Als zelfs de Algemene Rekenkamer de portemonnee bepaalt, dan kost spioneren ook voor de baas gewoon geld. Dan ga je als inlichtingendienst toch niet zomaar bij iedereen koekeloeren. Het lijkt er eerder op dat zij bij zo’n grote schaal aan data relevante targets eruit vist.

Onzichtbaar probleem

Kortom misschien doen AIVD’ers – in dit geval – wel gewoon hun werk en openen ze juist de jacht op die cybercriminelen en spionerende milities. Wanneer deze onze maatschappij bedreigen, dan het is aan de overheid om dit virale varkentje te wassen. Toch mogen wij sceptisch zijn over het scrabblewoord glasvezelnetspionage en Argo II. Na de oorlog tegen terrorisme is er voor overheid veel beschaamd vertrouwen te herwinnen. Dat nieuwe digitale dreigingen anders dan moslimterroristen een ver-van-mijn-bed-show zijn, maakt het er niet beter op. Normale mensen weten weinig van gezichtloze hackers als Anonymous. Van buitenlandse digitale spionnen hebben wij ook geen beeld. Nou ja, de Verenigde Staten is natuurlijk de grote uitzondering op die regel.

 

 


8.956 keer gelezen Geschreven door