De moderne netwerksamenleving van mondige burgers vraagt een andere organisatie van de overheid. Waarom? Van de ene kant om de gesignaleerde kloof tussen burgers en politiek te verkleinen. Van de andere kant om ook beter gebruik te maken van de kwaliteiten van burgers. Bij het zoeken naar nieuwe overlegvormen wordt naast vernieuwing ook gekeken naar de rol die sociale media kunnen spelen. 

Loting eerlijker dan verkiezingen?

De Vlaamse schrijver David van Reybrouck  baarde met zijn boek Tegen Verkiezingen  veel opzien. Zijn boek leidt tot discussies op verschillende podia: van debatcentrum De Rode Hoed tot weekblad VrijNederland  en televisieprogramma Buitenhof .

Van Reybrouck pleit voor het hervormen van het democratisch systeem zoals wij dat hier kennen (de representatieve democratie) naar een eerlijker systeem waarin de kwaliteiten van burgers beter gemobiliseerd worden. Zijn conclusie is dat een systeem van loting van gewone burgers, ondersteund door nieuwe vormen van sociale media, een uitgelezen mogelijkheid is om “het vermolmde stelsel van de representatieve democratie (regering en parlement via verkiezingen) te redden van de ondergang en burgers weer bij de politiek te betrekken”. Gewone burgers worden in dat systeem via loting aangewezen om tegen betaling en voor een afgesproken periode, rechtstreeks te beslissen over het aannemen van wetgeving.

Van Reybrouck baseert zijn standpunt ook op de ervaringen met het door hem opgerichte burgerinitiatief G1000, een openbaar overleg van burgers over politieke thema’s.

Toepassingen

De twee vormen die veel gebruikt worden om de burger mee te laten denken met de overheid zijn crowdsourcing en cocreatie. Daarnaast zijn toepassingen voor directe democratie in opkomst.

Crowdsourcing

Bij crowdsourcing legt de organisatie een vraag voor aan een grote groep mensen. Er wordt een beroep gedaan op de kennis aanwezig bij een groot aantal burgers, waardoor de kans op een nieuw idee of een oplossing wordt vergroot.

Het hierboven genoemde project G1000 Burgertop bestond uit 3 fases: agendasetting, burgerforum en burgerpanel. In de eerste fase van agendasetting kon iedereen online ideeën, vragen of problemen inbrengen. Dit leverde een paar duizend ideeën van meer van 6000 mensen op over allerlei sociale, politieke en economische onderwerpen. Degenen die ideeën inbrachten, mochten ook de inbreng van anderen via een puntensysteem waarderen. De lijst werd op grond hiervan geclusterd tot 25 thema’s. Deze lijst werd via een online stemming teruggebracht tot 3 hoofdthema’s die tijdens de G1000-vergadering besproken werden.

Tijdens deze vergadering met 704 aanwezigen, werd in groepjes over de 3 thema’s gediscussieerd en werden oplossing bedacht die na de vergadering verder uitgewerkt werden door het burgerpanel G32, een groep van 32 vrijwilligers.

Een ander voorbeeld is Synthetron. Dit kleine innovatieve Belgische bedrijf is actief in crowdsourcing. Zij hebben, in voorbereiding op  de ‘Girls in ICT Day’, een online, interactieve think tank opgezet die openstond voor de leden van de 27 lidstaten van de EU. Een honderdtal deelnemers heeft zo online op basis van bepaalde scripts gediscussieerd over allerhande thema’s met betrekking tot vrouwen in ICT. Via crowdsourcing werden de meest gedragen ideeën geselecteerd,  verder ontwikkeld en uitgewerkt.

Cocreatie

Bij cocreatie wordt samen iets gecreëerd. Wikipedia is hier een goed voorbeeld van. Wikipedia is de welbekende internetencyclopedie waaraan iedereen informatie mag toevoegen. Iedereen kan feiten wijzigen en verwijderen. Iedereen is co creator van Wikipedia.

Een voorbeeld van burgerparticipatie en cocreatie is het project  target=”_blank”>Transformed by you, UK.  Dit project wil de samenwerking tussen publieke overheidsdiensten, burgers en ondernemers in digitale technologie stimuleren tot praktische oplossingen te komen. Burgers worden uitgenodigd ideeën in te dienen om problemen die ze ervaren op te lossen. Er wordt een prijsvraag uitgeschreven om tot digitale oplossingen te komen. De winnaar krijgt 9.000 Engelse pond om een prototype uit te werken.

Directe democratie

Bij directe democratie kunnen burgers via het stemmen op voorstellen op een directe manier bijdragen aan een besluit dat door de overheid uitgevoerd wordt.

Een voorbeeld hiervan is het Finse project Better Reykjavik, open source electronic democracy. Het project is een online tool om via samenwerking tot democratische besluiten te komen. Het doel van het project is burgers met hun politieke vertegenwoordigers te verbinden en ze directe invloed in de besluitvorming te geven. De burgers mogen beschikken over 1% van het stadsbudget. De resultaten hebben draagvlak, zijn tastbaar en dragen bij aan een betere relatie tussen burgers en politiek.

Toekomstmuziek

De overheid stimuleert burgerschap vooral vanuit hiërarchie, maar de samenleving wordt steeds meer een netwerksamenleving. Netwerken zijn echter voor overheden vaak ondoorzichtig en onvoorspelbaar en een representatieve democratie is in essentie een hiërarchische democratie. Het is belangrijk de verbinding te leggen tussen de hiërarchie van de overheid en het netwerk in de samenleving. Experimenten met nieuwe vormen van democratie zijn daarin belangrijk: luisteren en kijken naar eigen initiatieven van burgers, gecombineerd met onderzoek en praktische oplossingen en acties.

Naar mijn mening is bij het experimenteren en leggen van die verbindingen, de kennis en kunde van online professionals belangrijk en toch nog te weinig voorhanden. Hoe denken jullie daarover?

 


6.578 keer gelezenGeschreven door
CSerkei

CSerkei

Dynamiek!
Ik ben zelfstandig adviseur in media en cultuur. Inclusion is zowel mijn streven als mijn deskundigheid. Dat gaat over: unieke personen met een unieke combinatie van kenmerken die elkaar in verschillende situaties weten te vinden; vooral over hoe dit een vanzelfsprekende plaats in organisaties en producten krijgt. Van huis uit klinisch psycholoog maar steeds enthousiaster afgedreven naar media en cultuur. Wat publicaties op mijn naam en fervent gebruiker van social media. Kijk voor het hele plaatje op www.carmelitaserkei.nl op LinkedIn en volg me op twitter.

water
Previous post

KRNWTR-app: gewoon lekker water van hier!

infographic-2
Next post

[Infographic] 7 banen die overbodig gaan worden

Gast
1 jaar 9 months geleden

Ik ervaar een grote bereidheid onder de gemeentes om de burgers mee te laten denken en al in een vroeg stadium draagvlak te creëren. Ik onderscheid wel twee verschillende zaken. Met social media krijg je vooral een goed beeld wat er speelt in de leefomgeving en kan je informatie zenden. Wil je dat burgers echt gaan participeren in beleidsvraagstukken dan heb je ook een gespecialiseerde tool nodig. Wij gebruiken hiervoor Spilter http://shortly.nl/mVc . Je zet al dan niet online je vragen uit, categoriseert de antwoord en daarna kan je laten rangschikken, budgetten verdelen etc.. Het probleem wat zich vaak voordoet is dat de ambtenaren wel op zoek zijn naar ideeën en initiatieven van burgers maar dezelfde burgers geen prioriteiten hierover mogen uitspreken. De angst dat de raad is anders wil of dat de burgers te weinig kennis hebben over de gevolgen van de beslissing. Wij besteden dan ook veel tijd aan de juiste opdrachtstelling en het bijbehorende verwachtingspatroon voor alle deelnemende partijen.

Gast
Marlies
1 jaar 9 months geleden

Verbindingen leggen tussen "de hiërarchie van de overheid" en "het netwerk in de samenleving"… In de praktijk gaat het om vele 'communities of interest' (zowel on- als offline) die niet samenvallen met doelgroepen-beleid van de overheid. Luisteren en kijken naar initiatieven van burgers zou een mooi begin zijn om de topdown-benadering te laten kantelen… denk ik toch.

Gast
Carmelita Serkei
1 jaar 9 months geleden

Ik denk dat je gelijk hebt: vooral goed kijken en luisteren en bereid zijn hier iets mee te doen. Meestal gaat het nog andersom: kaders en doelgroepenbeleid staan vast en bekeken wordt hoe de wensen en behoeften van burgers daarin geperst kunnen worden. Terwijl het beter kan zijn de kaders te veranderen.

Gast
Henk Visser
1 jaar 9 months geleden

Misschien is http://www.mett.nl een prima platform voor netwerken en samenwerken. Diverse overheden maken hier voor burgerparticipatie al gebruik van.

Gast
Carmelita Serkei
1 jaar 9 months geleden

Interessant. Hoe gaat dat dan? Vormen ze eerst een community? Ik krijg namelijk de indruk dat het een gesloten systeem is.

Gast
Carmelita Serkei
1 jaar 9 months geleden

http://www.ensie.nl kan onder cocreatie vallen als de 'experts' ook gecorrigeerd kunnen worden en dus samen met bezoekers de definities kunnen vervolmaken. Is mij uit de website nog niet duidelijk.

Gast
1 jaar 9 months geleden

Wel benieuwd of je ons concept http://www.ensie.nl ook binnen de definitie van co creatie vindt vallen? Wellicht leuke uitdaging om hier de betekenis van te schrijven als expert? :-)