Na het flink uit de hand gelopen ‘verjaardagsfeestje’ in Haren wordt er volop discussie gevoerd over wie er schuldig is. Dat lijkt mij vrij duidelijk.

Blaren

Er was eens een meisje uit Haren
Die wilde opvallend verjaren
Ze plaatste een linkje
Maar miste een vinkje
Nu zit heel Haren op blaren

Deze limerick van @vrijmandaat kwam op Twitter voorbij voordat het Facebookfeest in Haren van start ging. Dat gebeurde op het moment dat de hype over het 16-jarige verjaardagsfeest van een meisje uit Haren richting een hoogtepunt ging.

Uitnodiging

Merthe nodigde mensen uit om naar haar verjaardagsfeest in de ouderlijke woning aan de Stationslaan in Haren te komen. Dat deed ze door op Facebook een evenement aan te maken. Elk evenement krijgt op Facebook een naam, bijvoorbeeld ‘Verjaardagfeest’. Er kunnen details worden toegevoegd evenals de locatie, datum, begintijd en eventueel de eindtijd.

Openbaar

Vervolgens moet worden gekozen voor wie de uitnodiging is bedoeld. Standaard is de keuze Vrienden geselecteerd. De andere opties zijn Openbaar en Alleen genodigden. Merthe veranderde de standaardkeuze in Openbaar. Met name deze laatste actie van de scholiere was onbedoeld de start van een reeks gebeurtenissen waar nog lang over gesproken zal worden.

Aanmeldingen

In Facebook zijn er al snel mensen die de uitnodiging accepteren of zeggen misschien te komen. Na het klikken op de bijbehorende knoppen kunnen andere Vrienden op dit sociale medium worden uitgenodigd. Omdat veel mensen de humor inzien van het openbare karakter van de uitnodiging neemt het aantal deelnemers in sneltreinvaart toe. Er ontstaat een internethype.

Merthe: Not guilty

Maakt dit Merthe schuldig aan de gewelddadige afloop in het centrum van Haren? Ik vind van niet. Al snel nadat er een hype aan het ontstaan was werd duidelijk dat ze haar verjaardag niet meer thuis ging vieren en zelfs niet thuis aanwezig zou zijn.

Thessa

Zo vergaat het in de zomer van 2011 ook Thessa in het Duitse Hamburg. Op haar openbare uitnodiging voor haar Sweet 16 party komen 1600 enthousiaste mensen af. Het speciale ‘Thessa-song” haalt de 7e plaats in de iTunes charts. De I love Thessa shirts zijn niet aan te slepen. De aanwezigen hebben als enige met elkaar gemeen dat ze allen een Facebook account hebben en niets te doen op deze vrijdagavond. ’s Nachts loopt het feest enigszins uit de hand waarbij 11 mensen worden aangehouden. De meeste bezoekers gedragen zich echter vreedzaam.

Project X

Op Facebook wordt het verjaardagsfeest van Merthe vernoemd naar Project X. Dit is een verwijzing naar een film van de makers van The Hangover waarin drie onpopulaire scholieren een fantastisch feest geven in de hoop populair te worden. Als een lopend vuurtje verspreid zich het nieuws over het feest. Uiteindelijk staat de halve stad feest te vieren in de straat en loopt het volledig uit de hand. Auto’s en bomen staan in brand en de beelden halen nationale televisieprogramma’s.

Gesprek van de dag

Project X was in de laatste paar dagen voor het evenement het gesprek van de dag op straat en in het café. Ook mijn studenten bij de opleiding Human Technology spraken over niets anders op de dag van het evenement. Mensen die ik ken uit Haren hadden geen idee wat ze er precies van moesten verwachten. Het gesprek van de dag zie je uiteraard ook terug op de sociale media die niet meer dan een vertaling zijn van wat er in the real world gebeurt.

Social media gebruikers: Not guilty

De gebruikers op Twitter en Facebook hebben enorm bijgedragen aan de bekendheid van Project X in Haren. Persoonlijk heb ik ook aardig wat tweets besteed aan de hype. We hebben op Facebook en Twitter vooral erg gelachen om de worsteling van de burgemeester om met dit voor hem nieuwe fenomeen om te gaan. Ook werden er allerlei plaatjes bewerkt in Photoshop zoals wel vaker gebeurt op vrijdagmiddag, leuk! Dit maakt natuurlijk niet dat de social media gebruikers schuldig zijn aan de gewelddadige afloop. Een tweet plaatsen is iets anders dan een steen door een winkelruit gooien.

Lopend vuurtje

Ook de op Twitter veelvuldig aanwezige journalisten krijgen al vroeg lucht van het zich snel ontwikkelen van de hype. Alsof het peilingen voor verkiezingen betreft plaatsen online kranten tussenstanden van het aantal mensen dat zich heeft aangemeld. Het aantal online artikelen over Project X en Haren neemt in de dagen voor het evenement snel toe.

Journalisten: Not guilty

Burgemeester Bats wil achteraf de rol van de traditionele media zoals hij het noemt onderzoeken. Als Bats dit doet zal hij gaan inzien dat de journalisten er pas echt bovenop zijn gedoken op het moment dat hij zelf bekendmaakte dat er geen feest in Haren zou komen. Vanaf dat moment heb ik journalisten niet meer dan gewoon hun werk zien doen en dat is beschrijven wat er gebeurt. Dat maakt ze niet schuldig aan het uit de hand lopen van het evenement.

Denken in kansen

Mijn studenten vroegen tijdens het college over de behoeften en beleving van gebruikers van social media wat ik vond van de burgemeester van Haren. Ik heb ze geantwoord dat ik niet begreep waarom de hij het evenement niet aangreep om er een mooi feest van te maken in Haren door de kracht van social media juist te benutten.

Burgemeester: Not guilty

Via een oproep op Facebook en Twitter had hij ondernemers en artiesten kunnen vragen mee te helpen met de organisatie van een feest op sportvelden in de gemeente. Met een podium op een vrachtwagen, mobiele wagens voor de verkoop van eten en drinken en beveiliging had de burgemeester zich onsterfelijk kunnen maken. Ik zie de bezoekers al “Batsje bedankt, Batsje bedankt’ zingen. Het niet denken in kansen maar in problemen was het probleem van burgemeester Bats. Dat maakt hem echter ook niet schuldig aan de dramatische afloop. De man heeft gedaan wat hij dacht dat goed was voor de gemeente Haren en inwoners daarvan.

Schuldigen

Als Merthe, sociale media als Facebook en Twitter en de gebruikers daarvan, journalisten en de burgemeester allemaal niet schuldig zijn. Wie zijn dat dan wel? Volgens de burgemeester is dat het ‘tuig dat zeer gewelddadig en goed voorbereid bewust de confrontatie zocht met de politie’. Er wordt gesproken over jonge meerderjarigen die vuurwerk meenamen in hun rugzakken naar Haren. Voorbedachte rade dus!

Reacties

Voormalig verkeersofficier van justitie Koos Spee vraagt zich af of de social media of de gewone media schuldig zijn. Tweede Kamerlid Jeanine Hennis pareert hem helder: “Is er een excuus voor “slopen om te slopen”? Nee.” Ik ben het voornamelijk eens met politicus Ahmed Marcouch die op Twitter zegt: “Bizar dat sommigen de rellen toeschrijven aan, de onbegrepen, social media. Rellend tuig en hun ouders zijn verantwoordelijk!”

[blackbirdpie url=”https://twitter.com/JeanineHennis/status/249258826061205505″]

Voorkomen?

Als mensen bewust een evenement uitzoeken om rellen te veroorzaken is dit vooraf moeilijk te voorkomen. Deze raddraaiers kijken namelijk wel uit om via social media hun snode plannen te delen. Ze weten dat de politie deze kanalen scant op steekwoorden en niet aarzelt om mensen preventief op te pakken. De Groningse korpschef Dros gaf aan dat er op de social media vooraf geen aanwijzingen waren dat mensen werden gemobiliseerd om zich te richten op de politie.

Social media als kans

Hoofdofficier van Justitie Schuth heeft de bevolking opgeroepen om foto’s en filmpjes van daders aan te leveren. Hiervoor wil hij ook social media inzetten. Ik zie het als positief dat het Openbaar Ministerie social media niet ziet als een probleem maar als kans om de raddraaiers op te pakken.

Publieke schandpaal

Weblogs als GeenStijl helpen graag een handje mee door plunderaars in beeld te brengen. Dit zijn de werkelijke daders! Door zo gewelddadig over de schreef te gaan verliezen ze wat mij betreft hun recht op privacy. Prima dus als mensen hun foto’s van mensen die actief geweld plegen of plunderen ter beschikking stellen van de politie.

Let justice be done

Misschien weerhoudt het een enkele raddraaier in de dop om ook het foute pad op te gaan. Het verhoogt de kans dat relschoppers snel zullen worden herkend en aangehouden. Hopelijk krijgen ze snel hun verdiende straf en worden de gedupeerde ondernemers en bewoners in Haren financieel gecompenseerd. Let justice be done!


3.848 keer gelezen Geschreven door